TOP những thể loại sách giảng viên, giáo viên có thể tự xuất bản

Sách giảng viên là nơi gom lại những năm tháng đứng lớp, những trang giáo án viết rồi lại sửa, những bài giảng học trò còn nhớ mãi, để chúng trở thành một cuốn sách mang tên chính mình. Thế nhưng khi bắt tay vào, câu hỏi đầu tiên thầy cô thường gặp lại rất đơn giản: nên viết loại sách gì? Giáo trình, sách chuyên khảo, sách tham khảo, hay một cuốn sách chia sẻ kiến thức cho đông đảo bạn đọc? Bài viết dưới đây Waka sẽ giúp bạn trả lời trọn vẹn câu hỏi giáo viên có thể xuất bản những loại sách nào, qua 8 thể loại phổ biến kèm giá trị và điều kiện của từng loại.

Giảng viên, giáo viên có thể xuất bản những loại sách nào? TOP 8 thể loại phổ biến

Mỗi cuốn sách ra đời từ bục giảng đều mang một sứ mệnh riêng. Có cuốn là giáo trình chính thức cho cả một học phần, có cuốn đi sâu vào một đề tài nghiên cứu, cũng có cuốn chỉ đơn giản là người bạn đồng hành giúp học sinh ôn thi. Để bạn dễ hình dung, các loại sách giáo dục mà giảng viên, giáo viên có thể xuất bản được chia thành 2 nhóm chính. Nhóm thứ nhất là sách học thuật, phục vụ giảng dạy, nghiên cứu và tích lũy công trình. Nhóm thứ hai là sách phổ biến kiến thức, hướng đến đông đảo bạn đọc và giúp xây dựng thương hiệu cá nhân. Cùng đi qua từng thể loại, bắt đầu với loại sách có giá trị học thuật cao nhất.

1. Giáo trình

Giáo trình là tài liệu giảng dạy chính thức của một học phần, được biên soạn bám sát đề cương chi tiết và chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo. Sinh viên dùng giáo trình làm tài liệu học tập cốt lõi trong suốt môn học, còn giảng viên dựa vào đó để thiết kế bài giảng, ra đề kiểm tra và đánh giá kết quả. Vì vậy, một cuốn giáo trình tốt cần có cấu trúc rõ ràng, kiến thức chuẩn xác và luôn được cập nhật, kèm theo tóm tắt và câu hỏi ôn tập ở cuối mỗi chương.

Khác với nhiều thể loại khác, giáo trình bắt buộc phải qua hội đồng thẩm định cấp khoa và cấp trường, sau đó được hiệu trưởng ký quyết định phê duyệt rồi mới được chuyển sang nhà xuất bản. Đây là thể loại có quy trình chặt chẽ nhất trong các loại sách giảng viên, nên tác giả cần chuẩn bị hồ sơ chu đáo ngay từ đầu. Bạn có thể xem chi tiết từng bước trong bài viết về quy trình xuất bản sách giáo trình.

Bù lại, giáo trình là loại sách có giá trị cao nhất khi xét chức danh giáo sư, phó giáo sư. Sách có mã ISBN, do nhà xuất bản uy tín phát hành và được trường đưa vào giảng dạy chính thức sẽ được tính điểm công trình khoa học ở mức cao. Đó là lý do giáo trình thường là mục tiêu hàng đầu của giảng viên đang tích lũy hồ sơ học hàm.

Một số giáo trình nổi tiếng của giảng viên Việt Nam

• Toán cao cấp (3 tập), chủ biên Nguyễn Đình Trí, cùng Tạ Văn Đĩnh và Nguyễn Hồ Quỳnh, NXB Giáo dục. Bộ sách trình bày đại số tuyến tính, giải tích hàm một biến và nhiều biến, phương trình vi phân. Bộ sách đã gắn bó với nhiều thế hệ sinh viên khối kỹ thuật và kinh tế, và được tái bản liên tục từ thập niên 1990.

• Cơ sở văn hóa Việt Nam, GS.TSKH Trần Ngọc Thêm. Cuốn sách giới thiệu hệ thống văn hóa Việt Nam từ văn hóa nhận thức, văn hóa tổ chức cộng đồng đến văn hóa ứng xử với môi trường. Sách ra mắt lần đầu khoảng giữa thập niên 1990 và là giáo trình nền tảng của ngành văn hóa học, Việt Nam học.

• Đại cương lịch sử Việt Nam (3 tập), do Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm và Lê Mậu Hãn chủ biên, NXB Giáo dục. Bộ sách trình bày lịch sử Việt Nam từ thời nguyên thủy đến hiện đại và là tài liệu quen thuộc của sinh viên ngành lịch sử, sư phạm. Sách được xuất bản từ cuối thập niên 1990.

• Giáo trình Triết học Mác – Lênin (dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị), do hội đồng biên soạn của Bộ GD&ĐT thực hiện, NXB Chính trị quốc gia Sự thật. Đây là giáo trình bắt buộc trong bộ 5 môn lý luận chính trị, phát hành từ năm 2021.

2. Sách chuyên khảo

Sách chuyên khảo là công trình đi sâu vào một vấn đề khoa học cụ thể, được đúc kết từ chính kết quả nghiên cứu của tác giả. Giáo trình trải đều kiến thức cho cả một môn học. Sách chuyên khảo thì chọn một mảng hẹp và đào thật sâu: đặt vấn đề, phân tích, chứng minh và đưa ra những phát hiện mới. Người đọc của sách chuyên khảo thường là học viên cao học, nghiên cứu sinh và các nhà nghiên cứu cùng lĩnh vực. Vì vậy, nội dung cần có tính mới, lập luận chặt chẽ và nguồn tư liệu đáng tin cậy.

Thể loại này đặc biệt phù hợp với giảng viên muốn xuất bản sách chuyên môn từ đề tài nghiên cứu, luận án tiến sĩ hoặc chuỗi bài báo khoa học đã công bố. Thay vì để kết quả nghiên cứu nằm yên trong báo cáo nghiệm thu, bạn có thể chỉnh sửa, hệ thống lại và nâng cấp thành một cuốn sách hoàn chỉnh. Sách chuyên khảo không bắt buộc qua hội đồng thẩm định của trường như giáo trình. Tuy vậy, bạn nên mời chuyên gia cùng ngành đọc phản biện trước khi gửi nhà xuất bản để nâng chất lượng học thuật.

Về giá trị, sách chuyên khảo là một trong những loại sách được tính điểm cao khi xét chức danh giáo sư, phó giáo sư, chỉ đứng sau hoặc ngang với giáo trình tùy quy định từng giai đoạn. Một cuốn chuyên khảo tốt còn giúp tác giả khẳng định vị trí chuyên gia đầu ngành, được trích dẫn nhiều trong các công trình sau này. Nếu bạn đang có đề tài cấp bộ, cấp cơ sở đã nghiệm thu hoặc vừa bảo vệ luận án, sách chuyên khảo là bước đi tiếp theo rất đáng cân nhắc trong hành trình xây dựng sách giảng viên mang dấu ấn riêng.

Một số sách chuyên khảo nổi tiếng của các nhà giáo, nhà nghiên cứu Việt Nam

• Việt Nam văn hóa sử cương, Đào Duy Anh. Cuốn sách hệ thống hóa đời sống kinh tế, xã hội, tín ngưỡng, học thuật và nghệ thuật của người Việt. Đây là một trong những công trình đầu tiên nghiên cứu văn hóa Việt Nam một cách bài bản, xuất bản lần đầu năm 1938 và đến nay vẫn được tái bản.

• Thi pháp thơ Tố Hữu, GS Trần Đình Sử. Đây là công trình tiên phong ứng dụng lý thuyết thi pháp học vào nghiên cứu một tác giả cụ thể, phân tích hình tượng, thời gian, không gian nghệ thuật trong thơ Tố Hữu. Sách xuất bản năm 1987 và có ảnh hưởng lớn đến giới nghiên cứu văn học.

• Tiếng Việt – Sơ thảo ngữ pháp chức năng, GS Cao Xuân Hạo. Cuốn sách đề xuất cách phân tích câu tiếng Việt theo cấu trúc đề – thuyết thay cho mô hình chủ – vị vay mượn từ ngữ pháp châu Âu. Sách ra mắt năm 1991, là tài liệu kinh điển của ngành ngôn ngữ học.

• Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, GS.TSKH Trần Ngọc Thêm. Công trình phát triển từ quá trình giảng dạy và nghiên cứu văn hóa học, lý giải các đặc trưng văn hóa Việt Nam qua cách tiếp cận hệ thống – loại hình. Sách xuất bản lần đầu năm 1996.

3. Sách tham khảo

Sách tham khảo giúp mở rộng và đào sâu kiến thức cho một môn học hoặc một lĩnh vực, bổ sung cho những gì giáo trình chưa kịp đề cập. Đó có thể là cuốn sách tổng hợp tư liệu, phân tích các vấn đề nâng cao, giới thiệu xu hướng mới hay hệ thống lại kiến thức theo một góc nhìn riêng của tác giả. So với giáo trình, sách tham khảo ít ràng buộc hơn hẳn. Sách không bắt buộc bám sát đề cương học phần và không cần qua hội đồng thẩm định của trường, nên tác giả được tự do hơn về cấu trúc, độ dài và cách trình bày.

Nhờ quy trình gọn nhẹ và thời gian chuẩn bị ngắn, xuất bản sách tham khảo là lựa chọn rất phù hợp với giảng viên trẻ đang bắt đầu tích lũy công trình. Bạn có thể tận dụng tài liệu bài giảng, bài viết hội thảo hoặc kinh nghiệm hướng dẫn sinh viên để phát triển thành sách. Sách tham khảo có mã ISBN do nhà xuất bản uy tín phát hành vẫn được ghi nhận khi kê khai thành tích và xét chức danh, dù mức điểm thường thấp hơn giáo trình và chuyên khảo. Nhiều tác giả cũng chọn đi theo lộ trình viết sách tham khảo trước, rồi hoàn thiện dần thành giáo trình khi nội dung đã được kiểm chứng qua thực tế giảng dạy.

Một số sách tham khảo nổi tiếng của các nhà giáo Việt Nam

• Việt Nam sử lược, Trần Trọng Kim. Đây là cuốn thông sử viết bằng chữ quốc ngữ đầu tiên, trình bày lịch sử Việt Nam từ thời Hồng Bàng đến thời Pháp thuộc với lối văn giản dị, dễ đọc. Sách xuất bản lần đầu khoảng năm 1920, đến nay vẫn được tái bản và là tài liệu tham khảo quen thuộc của người học lịch sử.

• Việt Nam văn học sử yếu, Dương Quảng Hàm. Tác giả là một nhà giáo, và cuốn sách được viết từ chính nhu cầu giảng dạy. Sách hệ thống hóa văn học Việt Nam từ văn học dân gian, văn học chữ Hán, chữ Nôm đến văn học chữ quốc ngữ. Sách xuất bản năm 1941 và vẫn được giới nghiên cứu, giáo viên ngữ văn tìm đọc.

• Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, GS Vũ Cao Đàm. Cuốn sách hướng dẫn cách hình thành đề tài, xây dựng giả thuyết, thu thập và xử lý thông tin, trình bày công trình khoa học. Sách được tái bản nhiều lần từ cuối thập niên 1990 và là cẩm nang của sinh viên, học viên cao học khi làm luận văn.

4. Sách hướng dẫn, sách bài tập

Sách hướng dẫn và sách bài tập thường đi kèm một giáo trình, giúp sinh viên biến lý thuyết thành kỹ năng thực tế. Nội dung thường gồm hệ thống bài tập theo từng chương, lời giải hoặc gợi ý cách làm, hướng dẫn thực hành và thí nghiệm. Với các ngành kỹ thuật, y dược, có thêm các bước thao tác trong phòng thí nghiệm. Với ngành kinh tế, xã hội, có thêm các tình huống thực tế để phân tích. Trong các loại sách giáo dục ở bậc đại học, đây là loại sách sinh viên dùng nhiều nhất trong mùa ôn thi.

So với giáo trình, sách hướng dẫn và sách bài tập viết nhanh hơn, vì phần khung lý thuyết đã có sẵn. Tác giả tập trung chọn lọc, sắp xếp bài tập từ dễ đến khó và soạn lời giải rõ ràng. Phần lớn giảng viên đã có sẵn kho bài tập tích lũy qua nhiều năm đứng lớp, nên chỉ cần hệ thống lại và chuẩn hóa cách trình bày là có thể hoàn thiện bản thảo. Với sinh viên, cuốn sách này giúp tự học hiệu quả, tự kiểm tra mức độ hiểu bài mà không phải chờ đến giờ lên lớp. Với tác giả, đây là cách nhanh để bổ sung một đầu sách giảng viên có giá trị sử dụng cao vào hồ sơ công trình.

Một số sách bài tập, sách hướng dẫn nổi tiếng của giảng viên Việt Nam

• Bài tập Toán học cao cấp (3 tập), chủ biên Nguyễn Đình Trí, NXB Giáo dục. Bộ sách đi kèm giáo trình Toán cao cấp cùng tên, gồm bài tập đại số tuyến tính, giải tích và phương trình vi phân, có đáp số và hướng dẫn giải. Sách được tái bản liên tục từ thập niên 1990.

• Bài tập Vật lý đại cương, chủ biên Lương Duyên Bình, NXB Giáo dục. Sách đi kèm bộ giáo trình Vật lý đại cương, tập hợp bài tập cơ học, nhiệt học, điện từ học và quang học kèm lời giải. Bộ sách quen thuộc với sinh viên các trường kỹ thuật và được tái bản nhiều lần.

• Bài tập Hóa học đại cương, Lâm Ngọc Thiềm và cộng sự, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. Sách gồm bài tập về cấu tạo chất, nhiệt động học, động hóa học và dung dịch, giúp sinh viên năm nhất khối tự nhiên củng cố kiến thức nền.

5. Sách tham khảo, ôn luyện cho học sinh phổ thông

Với giáo viên phổ thông, vốn quý nhất thường nằm trong những tập đề cương ôn tập, bộ đề tự soạn và kinh nghiệm luyện thi tích lũy qua bao khóa học trò. Trong các loại sách giảng viên và giáo viên có thể xuất bản, đây là thể loại gần gũi và dễ bắt đầu nhất với thầy cô ở bậc phổ thông. Thể loại này cũng có nhu cầu đọc rất lớn, vì mỗi năm có hàng triệu học sinh bước vào các kỳ thi quan trọng.

Thể loại này khá đa dạng. Phổ biến nhất là sách ôn thi tốt nghiệp THPT, sách luyện thi vào lớp 10 và sách bồi dưỡng học sinh giỏi. Bên cạnh đó còn có sách bài tập nâng cao theo từng khối lớp, sách chuyên đề, tuyển tập đề thi kèm lời giải và sách hướng dẫn kỹ năng làm bài. Cuốn sách được học sinh tìm đọc nhiều nhất thường có hệ thống kiến thức gọn, bài tập phân theo mức độ và phương pháp giải rõ ràng, giúp các em tự ôn tập tại nhà.

Thầy cô có thể chủ động đặt vấn đề với nhà xuất bản hoặc tìm đến các đơn vị chuyên xuất bản sách cho giáo viên để được hỗ trợ từ khâu chỉnh sửa bản thảo, biên tập đến in ấn và phát hành. Một cuốn sách ôn luyện tốt giúp giáo viên có thêm nhuận bút, khẳng định uy tín chuyên môn và lan tỏa phương pháp dạy học của mình đến học sinh ở nhiều địa phương. Phát hành thêm bản ebook sẽ giúp học sinh vùng xa tiếp cận sách dễ dàng hơn.

Trước khi phát hành, nhà xuất bản sẽ thẩm định nội dung theo chương trình giáo dục phổ thông hiện hành (Chương trình GDPT 2018). Nhà xuất bản kiểm tra để bảo đảm kiến thức chính xác, phù hợp với mục tiêu từng môn, từng lớp và tuân thủ quy định về sách tham khảo trong nhà trường. Thầy cô cần lưu ý tránh sao chép nguyên văn nội dung sách giáo khoa và ghi rõ nguồn khi trích dẫn đề thi, tư liệu của người khác. Sách nên được biên soạn theo đúng cấu trúc đề thi mới nhất để giữ được giá trị sử dụng lâu dài.

Một số sách tham khảo, ôn luyện nổi tiếng của giáo viên Việt Nam

• Nâng cao và phát triển Toán (các lớp 6, 7, 8, 9), Vũ Hữu Bình, NXB Giáo dục Việt Nam. Bộ sách gồm hệ thống bài toán nâng cao và chuyên đề theo từng lớp, là tài liệu quen thuộc của học sinh khá giỏi và học sinh ôn thi vào lớp 10 chuyên. Bộ sách được tái bản liên tục qua nhiều năm.

• Bài tập Tiếng Anh (các lớp 6 đến 12), Mai Lan Hương và Hà Thanh Uyên. Bộ sách gồm bài tập ngữ pháp, từ vựng, đọc hiểu và viết theo từng đơn vị bài học, có đáp án đi kèm. Đây là một trong những bộ sách tham khảo tiếng Anh phổ biến nhất ở bậc phổ thông.

• Những bài làm văn mẫu, Trần Thị Thìn. Bộ sách tuyển chọn các bài văn nghị luận, biểu cảm, tự sự theo từng khối lớp, kèm dàn ý và hướng dẫn cách làm bài. Sách đã đồng hành cùng nhiều thế hệ học sinh trong quá trình học và ôn thi môn Ngữ văn.

6. Sách chuyên môn, phổ biến kiến thức cho công chúng

Ngoài giảng đường, kiến thức của thầy cô còn có thể đến với đông đảo bạn đọc qua những cuốn sách phổ biến kiến thức. Đây là loại sách chuyển những vấn đề chuyên ngành phức tạp thành nội dung dễ đọc, dễ hiểu và gần với đời sống. Giảng viên kinh tế có thể viết về tài chính cá nhân, bác sĩ giảng dạy tại trường y có thể chia sẻ về chăm sóc sức khỏe, giảng viên tâm lý học có thể viết về cảm xúc và các mối quan hệ, còn chuyên gia đào tạo có thể chia sẻ về kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian. Bí quyết nằm ở cách viết: giữ nền tảng khoa học chính xác nhưng kể bằng ngôn ngữ giản dị, có ví dụ thực tế, để người đọc ở mọi lứa tuổi đều tiếp nhận được.

Với giảng viên muốn xuất bản sách chuyên môn ra thị trường, đây là thể loại mang lại nhiều lợi ích. Sách hướng đến số đông nên có tiềm năng bán tốt và mang lại nhuận bút đều đặn. Tác giả cũng xây dựng được thương hiệu cá nhân như một chuyên gia đáng tin cậy, từ đó mở ra cơ hội diễn thuyết, tư vấn và hợp tác đào tạo. Thể loại này đặc biệt hợp với cả bản in lẫn ebook và sách nói: bạn đọc có thể mang sách theo bên mình trên điện thoại, nghe trên đường đi làm, và cuốn sách nhờ đó lan tỏa rộng hơn. Đây cũng là nhóm sách có giá trị lâu dài trong danh mục sách giảng viên, vì kiến thức hữu ích luôn có người tìm đọc.

Một số sách phổ biến kiến thức nổi tiếng do giảng viên, giáo sư chấp bút

• Lược sử thời gian (A Brief History of Time), GS Stephen Hawking, Đại học Cambridge. Cuốn sách giải thích nguồn gốc vũ trụ, lỗ đen và bản chất thời gian bằng ngôn ngữ dễ hiểu, gần như không dùng công thức toán học. Sách xuất bản năm 1988, bán ra hàng chục triệu bản và đã có bản tiếng Việt.

• Sapiens: Lược sử loài người, TS Yuval Noah Harari, giảng viên lịch sử tại Đại học Hebrew Jerusalem. Cuốn sách được phát triển từ chính bài giảng của tác giả, kể lại hành trình của loài người qua các cuộc cách mạng nhận thức, nông nghiệp và khoa học. Sách ra mắt bằng tiếng Do Thái năm 2011, bản tiếng Anh năm 2014.

• Tư duy nhanh và chậm (Thinking, Fast and Slow), GS Daniel Kahneman, Đại học Princeton, người đoạt giải Nobel Kinh tế. Cuốn sách lý giải hai hệ thống tư duy chi phối mọi quyết định của con người, từ chuyện chi tiêu hằng ngày đến đầu tư. Sách xuất bản năm 2011.

• Ai và ký ức, GS Ngô Bảo Châu. Đây là tập tản văn của nhà toán học đạt Huy chương Fields, chia sẻ góc nhìn về khoa học, giáo dục và văn hóa bằng giọng văn gần gũi. Sách do Nhã Nam phát hành khoảng năm 2012.

7. Sách nghiệp vụ sư phạm, phương pháp giảng dạy

Sau nhiều năm đứng lớp, thầy cô nào cũng có riêng một kho kinh nghiệm quý: cách mở đầu bài giảng thu hút sự chú ý của học trò, cách giữ nhịp cho một lớp học đông, cách ra đề kiểm tra đánh giá đúng năng lực người học. Sách nghiệp vụ sư phạm là nơi những kinh nghiệm ấy được hệ thống lại để chia sẻ với đồng nghiệp. Nội dung thường xoay quanh thiết kế bài giảng, phương pháp dạy học tích cực, quản lý lớp học, kiểm tra và đánh giá người học, cùng việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Một cuốn sách nghiệp vụ tốt nên kết hợp nền tảng lý luận giáo dục với ví dụ thực tế từ chính lớp học của tác giả, để người đọc áp dụng được ngay vào bài giảng của mình.

Thể loại này đặc biệt phù hợp với giảng viên, giáo viên lâu năm và cán bộ quản lý giáo dục như tổ trưởng chuyên môn, trưởng khoa hay hiệu trưởng. Đây là những người đã đi qua đủ mọi tình huống sư phạm và có góc nhìn tổng thể về hoạt động dạy học. Người đọc chính của sách là giáo viên trẻ, sinh viên sư phạm và đồng nghiệp muốn đổi mới cách dạy. Trong danh mục sách giảng viên, sách nghiệp vụ giúp tác giả khẳng định vị thế chuyên gia về giáo dục, được mời tham gia tập huấn, bồi dưỡng giáo viên, và để lại dấu ấn lâu dài cho nghề.

Một số sách nghiệp vụ sư phạm nổi tiếng do nhà giáo chấp bút

• Công nghệ giáo dục, GS Hồ Ngọc Đại. Cuốn sách trình bày hệ thống lý luận và cách tổ chức dạy học theo hướng để học sinh tự làm ra kiến thức. Đây là nền tảng của mô hình Trường Thực nghiệm và bộ sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục. Sách được NXB Giáo dục phát hành từ giữa thập niên 1990.

• Giáo dục người bị áp bức (Pedagogy of the Oppressed), Paulo Freire, nhà giáo dục người Brazil. Tác phẩm phê phán lối dạy học nhồi nhét một chiều và đề xuất mô hình đối thoại giữa thầy và trò. Sách viết năm 1968, bản tiếng Anh năm 1970, là một trong những cuốn sách giáo dục được trích dẫn nhiều nhất thế giới.

• Teach Like a Champion, Doug Lemov, nhà giáo và nhà quản lý trường học tại Mỹ. Cuốn sách tổng hợp hàng chục kỹ thuật dạy học cụ thể, được đúc kết từ quan sát các giáo viên giỏi trong lớp học thật. Sách xuất bản năm 2010 và được cập nhật thành phiên bản 2.0 và 3.0.

• Visible Learning, GS John Hattie, Đại học Melbourne. Công trình tổng hợp kết quả từ hơn 800 phân tích gộp về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập, giúp giáo viên biết phương pháp nào hiệu quả nhất. Sách xuất bản năm 2008.

8. Sách văn học, hồi ký, tản văn

Phía sau bục giảng, nhiều thầy cô mang trong mình một tâm hồn văn chương với những trang nhật ký, những bài tản văn viết vội sau giờ lên lớp, hay ước mơ một ngày kể lại hành trình nghề giáo của mình. Sách văn học, hồi ký và tản văn là nơi những cảm xúc ấy được chắp cánh. Thầy cô có thể chọn truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ, hoặc hồi ký nghề giáo kể về những lứa học trò, những kỷ niệm khó quên nơi trường lớp. Thể loại này không được tính điểm học thuật khi xét chức danh. Bù lại, sách có giá trị lan tỏa rất lớn: chạm đến cảm xúc người đọc, truyền cảm hứng cho thế hệ sau và lưu giữ ký ức đẹp về nghề dạy học. Trong số các loại sách giảng viên, đây là thể loại mang dấu ấn cá nhân rõ nét nhất.

Nếu bạn đang ấp ủ một tác phẩm văn học, từ câu chuyện tình yêu nhẹ nhàng thời sinh viên, một cuốn tiểu thuyết ngôn tình đậm cảm xúc đến tập tản văn về tuổi học trò, Waka có thể là bến đỗ phù hợp. Là nền tảng đọc sách có cộng đồng độc giả yêu văn học và ngôn tình đông đảo, Waka giúp tác phẩm của bạn được phát hành dưới dạng ebook và sách nói, đến tay bạn đọc khắp mọi miền chỉ sau vài thao tác trên điện thoại. Với nhà giáo, đây là cơ hội để những trang viết tâm huyết vượt khỏi ngăn bàn, tìm được những người đọc đồng điệu.

Một số tác phẩm văn học nổi tiếng của các nhà giáo

• Sống mòn, Nam Cao. Nhà văn từng nhiều năm dạy học ở trường tư thục. Tiểu thuyết kể về cuộc sống nghèo túng, quẩn quanh của những giáo viên trường tư trước Cách mạng Tháng Tám, qua nhân vật chính là thầy giáo Thứ. Tác phẩm được viết xong năm 1944, xuất bản năm 1956.

• Mắt biếc và Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Nguyễn Nhật Ánh. Ông từng là giáo viên dạy văn trước khi trở thành nhà văn chuyên viết cho tuổi mới lớn. “Mắt biếc” (1990) là câu chuyện tình đơn phương day dứt của Ngạn dành cho Hà Lan. “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” (2008) đưa người đọc trở về thế giới trong trẻo của tuổi thơ và đoạt Giải thưởng Văn học ASEAN năm 2010.

• Teacher Man (Người thầy), Frank McCourt. Đây là hồi ký về ba mươi năm đứng lớp tại các trường trung học ở New York, kể bằng giọng văn hóm hỉnh và chân thành về những học trò cá biệt, những giờ dạy thất bại và niềm vui khi chạm được đến tâm hồn học sinh. Sách xuất bản năm 2005. Tác giả từng đoạt giải Pulitzer với hồi ký Angela’s Ashes (1996).

>> ĐỌC THÊM: 

7 Chi phí xuất bản sách giáo trình, tài liệu giảng dạy gồm những gì?

Quy trình các bước xuất bản sách từ A-Z [Cập nhật mới nhất 2027]

Bản quyền sách là gì? Quy trình đăng ký bản quyền sách chuẩn pháp lý

Xuất bản hồi ký cá nhân trọn gói | Dịch vụ làm sách từ A-Z – Waka

Nên chọn xuất bản loại sách nào? Gợi ý theo mục tiêu của bạn

Bản thảo đã có, kinh nghiệm cũng đủ dày, nhưng nên bắt đầu từ thể loại nào mới thực sự có lợi cho mình? Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu bạn đặt ra cho cuốn sách: để tích lũy công trình, để có nhuận bút, hay đơn giản là để chia sẻ điều mình tâm đắc. Dưới đây là gợi ý nhanh để bạn chọn đúng giữa các loại sách giáo dục và sách phổ thông.

• Muốn xét chức danh GS/PGS, tích lũy điểm công trình: hãy chọn giáo trình hoặc sách chuyên khảo, hai loại sách được tính điểm cao nhất khi kê khai công trình khoa học. Giáo trình phải qua hội đồng thẩm định của trường, nên bạn hãy bắt đầu sớm ít nhất 6 tháng trước hạn nộp hồ sơ.

• Là giảng viên trẻ, muốn bắt đầu nhanh: sách tham khảo hoặc sách bài tập là lựa chọn phù hợp, vì quy trình gọn nhẹ, không cần qua hội đồng thẩm định và tận dụng được ngay tài liệu bài giảng sẵn có. Xuất bản sách tham khảo cũng là bước đệm tốt trước khi phát triển lên giáo trình.

• Là giáo viên phổ thông, muốn đồng hành cùng học sinh ôn thi: sách ôn luyện, sách bồi dưỡng học sinh giỏi hay tuyển tập đề thi có nhu cầu đọc lớn, mang lại nhuận bút đều đặn và giúp khẳng định uy tín chuyên môn. Bạn chỉ cần bám sát Chương trình GDPT 2018 và cấu trúc đề thi mới nhất.

• Muốn có thu nhập thụ động và xây dựng thương hiệu cá nhân: sách phổ biến kiến thức giúp bạn tiếp cận số đông và dễ phát hành cả bản in, ebook lẫn sách nói. Bí quyết là viết bằng ngôn ngữ giản dị, nhiều ví dụ đời thường, tránh lối văn hàn lâm.

• Muốn truyền lại kinh nghiệm cho đồng nghiệp: sách nghiệp vụ sư phạm, phương pháp giảng dạy rất hợp với giáo viên lâu năm và cán bộ quản lý, đồng thời mở ra cơ hội tham gia tập huấn, bồi dưỡng giáo viên. Bạn nên kết hợp lý luận giáo dục với tình huống thực tế từ chính lớp học của mình.

Dịch vụ xuất bản sách cho giảng viên, giáo viên tại Waka

Tự mình đi trọn chặng đường xuất bản, thầy cô sẽ phải lo rất nhiều việc: tìm nhà xuất bản phù hợp, chuẩn bị hồ sơ, theo dõi đăng ký cấp phép, sửa bông qua nhiều vòng rồi làm việc với nhà in. Mỗi khâu đều tốn thời gian. Chỉ một sai sót nhỏ trong giấy tờ hay một lần sửa bản in cũng có thể làm lùi lịch phát hành và đội chi phí lên đáng kể. Vì vậy, thay vì chọn con đường giáo viên tự xuất bản sách với đủ thứ thủ tục rối rắm, ngày càng nhiều thầy cô tìm đến dịch vụ trọn gói để tiết kiệm công sức và kiểm soát ngân sách ngay từ đầu.

Waka mang đến dịch vụ xuất bản sách cho giảng viên, giáo viên có chuyên môn với lộ trình trọn gói từ bản thảo đến khi sách được phát hành. Dịch vụ phù hợp với cả 8 thể loại đã nêu, từ giáo trình, sách chuyên khảo, sách tham khảo đến sách ôn luyện, sách phổ biến kiến thức hay tác phẩm văn học. Đội ngũ Waka đồng hành cùng bạn ở mọi khâu:

• Tư vấn chọn thể loại phù hợp với mục tiêu: tích lũy công trình, xét chức danh hay có nhuận bút
• Rà soát hồ sơ, kết nối nhà xuất bản đúng chuyên ngành
• Biên tập, dàn trang, thiết kế bìa, hỗ trợ duyệt bông
• In ấn, nộp lưu chiểu và phát hành đúng quy định
• Báo giá trọn gói rõ ràng, hạn chế tối đa chi phí phát sinh

Lợi thế riêng của Waka là phát hành song song bản in, ebook và sách nói trên nền tảng đọc sách Waka. Nhờ vậy, cuốn sách của bạn đến gần hơn với sinh viên, học sinh và bạn đọc trên khắp cả nước chỉ qua chiếc điện thoại, đồng thời mang lại nguồn nhuận bút bền vững theo thời gian. Bạn chỉ cần tập trung vào điều mình giỏi nhất là chuyên môn, phần còn lại Waka sẽ lo.

>> GỬI BẢN THẢO VÀ NHẬN TƯ VẤN XUẤT BẢN SÁCH GIẢNG VIÊN <<

Kết Luận

Từ giáo trình, sách chuyên khảo, sách tham khảo đến sách ôn luyện, sách phổ biến kiến thức hay hồi ký nghề giáo, mỗi thể loại sách giảng viên đều có giá trị riêng. Có loại giúp bạn tích lũy công trình và xét chức danh. Có loại mang lại nhuận bút và đưa tên tuổi của bạn đến gần hơn với độc giả. Khi đã xác định rõ mục tiêu và nắm vững quy định xuất bản, bạn sẽ biết cuốn sách đầu tiên, hoặc cuốn tiếp theo, của mình nên bắt đầu từ đâu.