Thiền là gì? Định nghĩa về Thiền từ Triết gia Jiddu Krishnamurti

“Thiền là gì?” - Một trong 10 cuốn sách hay nhất của triết gia người Ấn Độ Jiddu Krishnamurti sẽ đưa bạn tiếp cận với khái niệm thiền theo cách đặc biệt. Cùng Waka khám phá cuốn sách về thiền hay nhất của J.Krishnamurti!

Triết gia Jiddu Krishnamurti là ai?

Jiddu Krishnamurti (1895–1986) hay J. Krishnamurti là một tác gia, nhà diễn thuyết và nhà tư tưởng lỗi lạc của thế kỷ XX, nổi tiếng với những bài nói chuyện sâu sắc về các vấn đề triết học và tinh thần. Các chủ đề ông đề cập không giới hạn, bao gồm mục đích của thiền định, mối quan hệ giữa con người và phương cách để tạo nên sự thay đổi xã hội tích cực.

Ông sinh ra trong một gia đình Bà la môn tại Ấn Độ dưới thời thuộc địa Anh. Cuộc đời ông có một bước ngoặt đầy kịch tính khi còn trẻ, ông được Hội Thông Thiên Học bảo trợ và được kỳ vọng sẽ trở thành “Vị Thầy Thế giới” trong tương lai. Để hỗ trợ ý tưởng này, một tổ chức toàn cầu mang tên Dòng Ngôi Sao Phương Đông đã được thành lập.

J. Krishnamurti - Triết gia, nhà tư tưởng người Ấn Độ

Tuy nhiên, Krishnamurti đã bác bỏ hoàn toàn ý tưởng này. Ông tuyên bố giải tán Dòng Ngôi Sao Phương Đông và khẳng định: “Chân lý là vùng đất không lối vào”.

Trong suốt quãng đời còn lại, Krishnamurti chọn đi khắp thế giới với tư cách là một diễn giả độc lập. Ông không lệ thuộc hay tán thành bất kỳ quốc gia, tầng lớp, tôn giáo, giáo phái hay trường phái triết học nào. Ông khẳng định rằng chính những sự phân chia này là nguồn gốc tạo nên xung đột và chiến tranh giữa con người.

Lời dạy của ông có tầm ảnh hưởng lớn, được Đức Đạt Lai Lạt Ma coi là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của thời đại. Tờ The Guardian gọi ông là “bậc thầy không tin vào những bậc thầy”, trong khi tạp chí Times tôn vinh ông là “Một trong năm vị thánh của thế kỷ hai mươi”.

“Thiền là gì?” - Kiến giải về thiền theo Jiddu Krishnamurti

Trong một thế giới mà thiền đang trở nên phổ biến với vô số trường phái, kỹ thuật và phương pháp, Krishnamurti đưa ra một góc nhìn hoàn toàn khác biệt, đôi khi gây bất ngờ.

Đối với ông, việc chúng ta cố gắng "luyện tập" hay "cưỡng ép" bản thân phải tĩnh lặng để thiền là một sự tổn hao năng lượng vô ích. Ông thẳng thắn bác bỏ các phương pháp, việc luyện tập hay đặt ra mục tiêu trong thiền.

Krishnamurti giải thích “Thiền là gì?” theo cách khác biệt

Ông giải thích rõ điều này:

"… Rồi bạn ngồi xuống một cách tĩnh lặng và muốn thiền… Bạn ngồi tĩnh lặng nhưng tâm trí của bạn lại đi lang thang. Cái ý muốn kiểm soát kéo suy nghĩ này trở lại và cố gắng nói: ‘Đừng đi đâu nữa. Ở yên đó. Hãy định tâm vào’. Một tư tưởng khác xuất hiện và bạn suy nghĩ về điều gì khác, thế là trận chiến lại tiếp diễn. Bạn gọi đây là thiền, nhưng như thế hoàn toàn là tổn hao năng lượng.”

Vì lẽ đó, thiền theo kiểu Krishnamurti không phải là thứ có thể học được, dạy được, hay kiểm soát được. Ông đưa ra một định nghĩa đơn giản đến ngạc nhiên nhưng cũng vô cùng sâu sắc:

Thiền (Meditation) là cảm giác thấu hiểu trọn vẹn đời sống, và từ đó mới có hành động đúng.

Khám phá thiền theo kiểu Krishnamurti: Hành trình tự nhận thức

Khác biệt với thiền truyền thống (nhấn mạnh kỹ thuật yoga, tĩnh tâm để hòa hợp với Đạo, hay gạt bỏ tạp niệm để nhận thức ngã), Krishnamurti cho rằng thiền không phải là sự trốn tránh khỏi thực tại hay thứ gì huyền bí.

Thiền là sự chú tâm trọn vẹn

Thiền thực sự xảy ra ngay trong đời sống hằng ngày của bạn, khi bạn có mặt trọn vẹn trong những gì đang làm.

“Thiền là chú tâm trọn vẹn vào bất cứ điều gì bạn đang làm trong suốt cả ngày. Nếu bạn đang thắt cà-vạt, hãy chú trọng vào đó. Nếu bạn đang nói chuyện với ai, hãy chú tâm hoàn toàn.”

Khi bạn chú tâm trọn vẹn, sẽ không có cái gọi là “cái tôi” đang làm trung tâm để phán xét hay kiểm soát. Chỉ khi nào không có sự chú tâm thì mới có sự hình thành và xây dựng nên bản ngã, từ đó sinh ra nỗi khổ, niềm đau và những sự phân chia.

Thiền là sự chú tâm trọn vẹn vào điều bạn đang làm

Thiền là phẩm chất của tâm trí

Ông giải thích rằng thiền là "nhìn thế giới bên ngoài thật sự như nó đang là, chứ không phải như bạn muốn nó phải là".

Trong cuốn “Thiền là gì?”, Krishnamurti suy ngẫm:

“Thiền là phẩm chất của tâm trí vốn hoàn toàn chú tâm và tĩnh lặng. Chỉ khi đó, bạn mới có thể nhìn thấy một bông hoa, thấy được vẻ đẹp của nó, màu sắc của nó, hình dáng của nó, và chỉ khi đó, khoảng cách giữa bạn và bông hoa mới chấm dứt.”

Vẻ đẹp thực sự của thiền không nằm ở những thứ sắp đặt, mà là vẻ đẹp của sự tĩnh lặng. Sự tĩnh lặng này là sự trống rỗng, mà trong đó, vạn vật tuôn chảy và được hiện hữu.

Tự biết mình là khởi đầu của thiền

Triết gia Krishnamurti cho rằng tự biết mình chính là khởi đầu của thiền. Nếu bạn không biết mình mà cứ tụng niệm liên tục những từ ngữ trong kinh sách hay thần chú, bộ não có thể yên tĩnh và đờ đẫn, nhưng đó chỉ là một dạng tự huyễn hoặc. Về bản chất, bạn vẫn khao khát, đố kỵ, tham lam và thù địch.

Đừng theo bất cứ ai

Đây là quan điểm cốt lõi và triệt để nhất của Krishnamurti. Ông luôn nhấn mạnh rằng:

• Không có thẩm quyền nào trong thiền định. Tâm trí phải hoàn toàn tự do để kiểm tra, quan sát, học hỏi.

• Bất kỳ hệ thống hay sự tuân theo nào cũng sẽ làm cho tâm của bạn trì độn và tàn phá tất cả năng lượng bạn vốn có.

“Về thiền, đừng theo bất cứ ai, kể cả tôi. Bạn cần một năng lượng dữ dội để vượt qua mọi tư tưởng.”

Ông muốn độc giả nhận ra một điều tối quan trọng: Bạn phải là ngọn đèn của chính mình. Ngọn đèn này không thể đến từ bất kỳ đạo sư, đấng cứu rỗi, hay truyền thống nào khác.

Cuốn “Thiền là gì?” không phải là một quyển sách hướng dẫn cách thiền. Thay vào đó, nó mở ra một lối dẫn để bạn đọc tự khám phá, suy ngẫm và tìm ra con đường thiền định và tự nhận thức riêng của mình. Krishnamurti không đưa ra câu trả lời, mà chỉ chỉ dẫn bạn đến một sự thật cốt lõi rằng: Mọi thứ vốn đã có sẵn bên trong bạn.

Các tác phẩm mang đậm tính triết học của Jiddu Krishnamurti

https://waka.vn/search?keyword=Krishnamurti 

Như ta là (As It Is)

Với ngôn từ giản dị nhưng cách tiếp cận lại vô cùng trực diện, “Như ta là” mang đến cho độc giả những kiến thức khai sáng đầy thông tuệ về mặt tâm linh và nội tâm. Cuốn sách không cung cấp những triết lý khô khan, mà là những suy nghiệm sâu sắc đã được nói ra từ hơn nửa thế kỷ trước nhưng vẫn giữ trọn vẹn giá trị mới mẻ và thiết thực cho thế giới hiện đại.

Tác phẩm này là một lời mời gọi bạn hãy đối diện với chính mình một cách trọn vẹn, không né tránh, không phán xét, mà chỉ quan sát mọi thứ "như nó đang là". Krishnamurti chỉ ra rằng, con đường tìm kiếm sự thật và hiểu biết tâm linh không nằm đâu xa mà nằm ngay trong sự chú tâm trọn vẹn vào từng phút giây của cuộc sống. “Như ta là” chính là hành trang thiết yếu cho những ai thực sự nghiêm túc trên con đường tự khám phá và hoàn thiện bản thân.

Link đọc: https://waka.vn/ebook/nhu-ta-la-jkrishnamurti-brQyVW.html

10 cuốn sách kinh điển của Krishnamurti đã xuất bản tại Việt Nam

Bạn đang nghịch gì với đời mình (Think on These Things)

Bạn có biết cuộc đời là gì không? Cuộc đời của chúng ta kéo dài từ khoảnh khắc ta được sinh ra cho đến khoảnh khắc ta chết đi, và có lẽ còn hơn thế nữa.

Đây là tác phẩm đặc biệt dành riêng cho người trẻ, xoay quanh những suy nghĩ chân thực và độc đáo của Krishnamurti về giáo dục, công việc, tiền bạc và các mối tương quan. Ông giúp bạn đọc đi tìm ý nghĩa và mục đích của cuộc sống – vốn kéo dài từ lúc sinh ra cho đến khi chết đi, và thậm chí còn hơn thế nữa.

Krishnamurti không đưa ra triết lý khuôn mẫu, mà truyền tải nghệ thuật khám phá cả thế giới bên ngoài lẫn những suy nghĩ và hành vi bên trong chính chúng ta. Cuốn sách giúp bạn đối diện với những vấn đề thực tiễn như: Làm thế nào để tìm thấy công việc mình thực sự yêu thích? Liệu sự hứng thú có phải chỉ là phản ứng trước áp lực xã hội? Ông khẳng định, ngay cả nỗi sợ hãi, buồn chán hay hạnh phúc đều có thể hòa giải trong ý nghĩ của một tâm hồn biết tĩnh lặng. Hãy bắt đầu học cách lưu tâm đến sự hiện hữu hằng ngày của chính mình, vì bạn sao, thế giới vậy.

Link đọc: https://waka.vn/ebook/ban-dang-nghich-gi-voi-doi-minh-jkrishnamurti-bOLyzW.html 

Tự do đầu tiên và cuối cùng (The First and Last Freedom)

Đây là tác phẩm quan trọng nhất để hiểu được toàn bộ tư tưởng của Krishnamurti, giúp ông trở thành một hiền triết có ảnh hưởng lớn trên toàn thế giới. Cuốn sách là tập hợp 20 bài nói chuyện và 38 lời giải đáp thắc mắc, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tự do tuyệt đối.

Krishnamurti chỉ ra rằng, tư duy đúng đắn không thể đến từ sự trau dồi trí năng hay tuân theo bất kỳ khuôn mẫu hay uy quyền nào. Tự do là sự thoát khỏi mọi định kiến, quy định, và thoát khỏi chính mạng lưới tư duy đã được thiết lập. Ông cảnh báo về những sai lầm như việc lặp lại để đạt tĩnh lặng, vì nếu mắc kẹt lại đó, nó sẽ trở thành hình thức thay thế cho việc tìm kiếm Sự Thật. Tác phẩm này thách thức bạn phải tự biết mình, vì sự tự biết mình phải đi kèm với tư duy đúng. 

Mặc dù ra mắt từ năm 1954, cuốn sách vẫn giữ nguyên giá trị "vượt thời gian" và là hành trang không thể thiếu cho những người yêu tri thức của thế kỷ 21.

Link đọc sách online tại: https://waka.vn/ebook/tu-do-dau-tien-va-cuoi-cung-j-krishnamurti-bnDbQW.html 

Hạnh phúc tuổi trẻ - Trưởng thành bằng yêu thương (Happy is the one who is nothing)

Trong một thế giới đề cao địa vị và tài sản, người trẻ dễ dàng bị cuốn vào áp lực của việc "trở thành ai đó". "Hạnh phúc tuổi trẻ" xuất hiện như một lời mời gọi dịu dàng, giúp bạn quan sát thực tại với sự đơn sơ, trong trẻo, không bị ràng buộc bởi khuôn mẫu, sợ hãi hay ham muốn. Cuốn sách là tuyển tập những bài viết ngắn, cô đọng, súc tích và dễ tiếp cận, được in theo khổ nhỏ bỏ túi.

Tác phẩm gồm hai phần chính: những lá thư đầy lòng trắc ẩn và sự sáng suốt mà Krishnamurti viết cho một bạn trẻ bị tổn thương, cùng những cuộc trò chuyện với học sinh về các vấn đề như tình yêu, nỗi sợ hãi và trí tưởng tượng. Với Krishnamurti, giáo dục đúng đắn phải tạo ra một nền tảng không có sự so sánh, cạnh tranh, để con người phát triển toàn diện và thực sự tự do. Với câu chữ dịu dàng, chân thành, cuốn sách mang lại gợi mở để bạn học cách sống sâu sắc và vững chãi giữa thế giới hỗn loạn.

Đọc trực tuyến cuốn sách này tại: https://waka.vn/ebook/hanh-phuc-tuoi-tre-truong-thanh-bang-yeu-thuong-j-krishnamurti-bNjLeW.html 

Đôi điều cần suy ngẫm (Commentaries on Living / Think on These Things)

“Bạn thấy đó, khi bạn còn trẻ, bạn dư thừa năng lượng đến mức muốn nhảy vọt qua đồi núi, lên đến tận trăng sao. Rồi xã hội bước vào và bảo bạn hãy kìm hãm năng lượng đó bên trong bốn bức vách của nhà tù mà nó gọi đó là sự kính trọng. Thông qua giáo dục, thông qua mọi hình thái thưởng phạt và kiểm soát, năng lượng đó dần dần bị nghiền nát.”

“Đôi điều cần suy ngẫm” là một tập hợp các bài nói chuyện sâu sắc với học sinh, giáo viên và phụ huynh tại Ấn Độ, nhưng thông điệp của nó chạm đến bất kỳ tâm thức nào ham học hỏi. Krishnamurti dẫn dắt người đọc xem xét những khái niệm tưởng chừng như hiển nhiên như văn hóa, giáo dục, tôn giáo và chính trị. Đồng thời, ông phân tích những động cơ cơ bản của con người như tham vọng, lòng tham, tính đố kỵ và khao khát quyền lực—những yếu tố ông cho là nguyên nhân khiến xã hội loài người sa đọa. Cuốn sách giúp bạn thấu suốt những hoạt động căn bản của tâm trí và làm rõ các động cơ tiềm ẩn, từ đó tìm thấy sự an lạc và tự do khỏi những xiềng xích vô hình.

Link đọc: https://waka.vn/ebook/doi-dieu-can-suy-ngam-jkrishnamurti-beqbqW.html

Tâm trí phải tĩnh lặng để thấy mọi vật được rõ ràng

Giáo dục và ý nghĩa cuộc sống (Education and the Significance of Life)

Krishnamurti từng gây rúng động khi phát biểu: “Nếu ta được giáo dục chỉ để trở nên khác biệt, giành lấy một công việc tốt hơn, có nhiều năng lực hơn, thống trị người khác nhiều hơn, thì cuộc sống của ta sẽ trở nên hời hợt và trống rỗng vô cùng.”

“Giáo dục và ý nghĩa cuộc sống” mang đến một câu chuyện hoàn toàn mới về nền giáo dục. Theo ông, con người là một tổng thể hài hòa được tạo thành từ nhiều khía cạnh. Nền giáo dục đúng đắn phải mang đến sự hợp nhất các khía cạnh này, bởi nếu không có sự hợp nhất, cuộc sống sẽ trở thành chuỗi những cuộc xung đột và bất hạnh. Bằng lối hành văn khúc triết, gần gũi, ông nhấn mạnh rằng tình thương là yếu tố cốt lõi của quá trình phát triển toàn diện. Thông điệp nhân văn của cuốn sách là: tất cả chúng ta nhất thiết phải học cách trở thành người có lòng trắc ẩn, biết bằng lòng với cái tối thiểu và tìm kiếm cái tối cao. Đó là con đường duy nhất để nhân loại thực sự được cứu rỗi.

Link đọc sách điện tử tại: https://waka.vn/ebook/giao-duc-va-y-nghia-cuoc-song-jkrishnamurti-boppKW.html

Thế giới trong bạn (The World Within You)

Krishnamurti luôn giữ vững quan điểm rằng thiền định phải dựa trên tư duy đúng đắn, chứ không thể dựa trên những công thức hay kỹ thuật đơn thuần. Trong “Thế giới trong bạn”, ông chỉ ra rằng tư duy đúng này bắt nguồn từ việc thấu hiểu sự khao khát vị kỷ với tư cách “tôi” và “của tôi” – một tâm lý phổ biến ở mọi con người, bất kể quốc gia hay văn hóa.

Nội dung cốt lõi của cuốn sách là: Thế giới là sự phóng chiếu của chính mình. Để thấu hiểu các vấn đề phức tạp của thế giới bên ngoài (xung đột, chiến tranh, bất công), trước hết chúng ta phải hiểu bản thân mình. Tuy nhiên, sự hiểu biết này không phải là sự khép mình hay tự ám thị, mà phải là thông qua sự nhận thức một cách vô tư và chân thành về mọi hoạt động của nội tâm. Tự biết mình chính là khởi đầu cho tư duy đúng, và đó cũng là khởi điểm đúng đắn nhất của thiền định. Cuốn sách giúp bạn nhận ra sức mạnh thay đổi thế giới nằm ngay trong nhận thức của bạn.

Link đọc: https://waka.vn/ebook/the-gioi-trong-ban-jkrishnamurti-b8Kr0W.html

Đánh thức trí thông minh (The Awakening of Intelligence)

“Đánh thức trí thông minh” là một tuyển tập đồ sộ ghi lại những bài giảng và bài nói chuyện của Krishnamurti trên khắp thế giới, giới thiệu toàn diện về tư tưởng minh triết của triết gia này. "Trí thông minh" là ý niệm xuyên suốt mà ông sử dụng để bàn về nhiều vấn đề cốt lõi của đời sống con người, như nỗi sợ hãi, xung đột, bạo lực, trải nghiệm tôn giáo, hiểu biết chính mình, ý thức và vô thức.

Sự độc đáo của cuốn sách nằm ở chỗ, ngoài các bài nói chuyện với công chúng, Krishnamurti còn đối thoại trực tiếp với các giáo sư, nhà khoa học và các nhà tôn giáo nổi tiếng. Những cuộc đối thoại này lột tả chân thực cách ông phân tích những hoạt động phức tạp của tâm trí con người bằng sự rõ ràng và tính khoa học. Cuốn sách là nguồn tài liệu không thể thiếu dành cho tất cả những ai thực sự nghiêm túc trên con đường tìm kiếm sự hiểu biết tâm linh, thách thức bạn phải vượt lên mọi định kiến và tự mình khai mở trí thông minh nguyên bản.

Link đọc: https://waka.vn/ebook/danh-thuc-tri-thong-minh-jkrishnamurti-bMjKoW.html

Tự do vượt trên sự hiểu biết (Freedom From The Known)

Khái niệm “tự do” luôn là cuộc chiến tư tưởng của nhân loại. Krishnamurti thấu hiểu rằng phần lớn con người—kể cả trong đời sống vật chất đầy đủ—vẫn bị trói buộc bởi tôn giáo, xã hội, ý thức hệ và những suy nghĩ cũ kỹ. Những thứ này đã ăn sâu vào tâm trí, “lập trình” cho từng hành động, làm con người đánh mất đi sự tự do nguyên bản của mình.

“Tự do vượt trên sự hiểu biết” chính là một cuộc trao đổi thẳng thắn nhằm giải phóng con người ra khỏi những chướng ngại đó. Ông chỉ ra rằng trở lực lớn nhất chính là những suy nghĩ sai lệch, tri kiến cũ kỹ, sự ảnh hưởng của quyền lực hay thậm chí là hình tượng ảo ảnh do chính chúng ta tự tạo dựng nên. Cuốn sách khẳng định rằng vấn đề tâm lý từng cá nhân cũng chính là vấn đề toàn cầu của nhân loại. Bằng cách thay đổi nhận thức thiếu hoàn thiện của từng cá nhân, chúng ta sẽ có sức mạnh thay đổi gốc rễ của những vấn đề toàn cầu, dẫn đến sự tự do đích thực, vượt lên mọi giới hạn tri thức thông thường.

Link sách trực tuyến: https://waka.vn/ebook/tu-do-vuot-tren-su-hieu-biet-j-krishnamurti-b1WQLW.html

“Thiền là gì?” của Krishnamurti không chỉ thách thức những quan niệm truyền thống về thiền mà còn mở ra một cánh cửa mới cho độc giả tự khám phá để tìm ra con đường tự nhận thức riêng của mình. Hãy bắt đầu hành trình khai sáng nội tâm ngay hôm nay cùng 10 tác phẩm hay nhất của Triết gia Jiddu Krishnamurti tại thư viện ebook Waka!