Miếu ba cô

Trên con đèo heo hút, một miếu hoang bỗng được người ta sửa sang, dựng bệ thờ, đặt bàn hương mới rồi gọi thành Miếu Ba Cô. Cái tên ấy ban đầu chỉ là lời truyền miệng trong phiên chợ, qua miệng dân buôn, tài xế, người gánh hàng, trẻ nhỏ nép sau lưng mẹ. Gọi lâu thành quen, quen rồi thành linh, để rồi nơi từng bị bỏ quên dần trở thành chốn khiến ai đi ngang cũng phải cúi đầu.

Bên hông miếu có ba nấm mộ nằm song song, bia trơn không khắc tên. Người trên đèo đều hiểu đó là nơi dành cho ba cô gái chết oan, nhưng chẳng ai nói rõ họ là ai, chết trong hoàn cảnh nào, oán khí vì đâu mà đọng lại đến tận bây giờ. Chỉ biết rằng từ ngày ngôi miếu có hương khói, con đèo bắt đầu mang một vẻ lạ lùng: mỗi đêm, đèn trong miếu tự sáng chừng ba khắc, ánh vàng nhạt lay lắt như dầu lạc, rồi tắt đúng lúc gió từ lòng vực đổi chiều.

Những người qua đèo dần hình thành thói quen cúng vái. Dân buôn thắp nhang trước lúc lên dốc, tài xế dâng trứng gà, chén nước chè nóng; đàn bà gánh hàng cầu trời đừng mưa, trẻ nhỏ cũng biết chắp tay theo mẹ. Niềm tin ấy có phần thành kính, có phần run sợ, bởi Miếu Ba Cô không giống một nơi để cầu may đơn thuần. Nó giống một lời nhắc nhở lặng thầm rằng dưới lớp sương núi và tiếng gió vực sâu vẫn còn những cái chết chưa được gọi đúng tên.

Nhà Nguyễn Đình, nhà Phát Đạt từng có liên quan đến con đèo ấy. Giờ người trong hai nhà đã tản mát mỗi nơi, nhưng nỗi sợ vẫn bám theo họ theo cách kỳ lạ. Mỗi khi xe chạy ngang đèo, có người lặng đi, có người run tay, có người thà vòng đường xa để tránh nhìn về phía miếu. Ngay cả khi đã rời khỏi vùng núi, chỉ cần nhắc đến tên đèo, ngọn đèn bàn trong nhà cũng chao nhẹ như có luồng gió lạ vừa thổi qua.

Trích đoạn:

Tin đồn đi, miếu hoang hóa miếu có người. Không biết ai khởi xướng, một buổi chợ phiên, người ta khiêng gạch lên, trát lại vách, đặt bệ thờ, bàn hương mới, lọ hoa lọ nước. Bên hông miếu, ba nấm mộ đắp song song, bia khắc trơn, không tên - ai cũng biết để chỉ ba cô chết oan. Người trên đèo bắt đầu gọi rành rọt: Miếu Ba Cô. Gọi riết, thành danh; gọi lâu, hóa linh.

Dân buôn qua đèo, sáng mồi nhang, chiều vái; tài xế ghé dâng ba quả trứng gà, chén nước chè nóng; đàn bà gánh hàng cầu đừng mưa lúc vượt dốc; đứa nhỏ rụt cổ trong áo mẹ cũng biết chắp tay. Đèn trong miếu, đêm nào cũng tự sáng chừng ba khắc, ánh vàng nhạt như dầu lạc; hết ba khắc thì tắt, đúng vào lúc gió từ lòng vực đổi chiều.

Nhà Nguyễn Đình, nhà Phát Đạt (giờ đã dạt mỗi nơi một phương), không ai dám nói đã biết chết ra sao. Nhưng mỗi khi đi xe qua đèo, người nhà lặng; có bà run tay, bảo tài xế vòng đường xa. Ai đó trong họ để ý, hễ nhắc tên đèo là đèn bàn trong nhà tự chao như thể gió ở nơi khác thổi về.

Waka xin trân trọng giới thiệu Miếu ba cô - Tác giả Cao Ngữ Yên!