Kinh tế học vì lợi ích chung: Làm thế nào để các quyết định kinh tế phụng sự số đông?

“Kinh tế học vì lợi ích chung: Làm thế nào để các quyết định kinh tế phụng sự số đông?” – cuốn sách được viết với mong muốn giải thích vì sao kinh tế học có vai trò quan trọng trong đời sống thường ngày và có thể giúp chúng ta xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn của Jean Tirole - một trong những nhà kinh tế học nổi tiếng nhất thế giới hiện nay. Ông từng được trao giải Nobel Kinh tế năm 2014 nhờ các nghiên cứu về thị trường và cách nhà nước có thể điều tiết để chúng vận hành hiệu quả hơn. 

Trong cuốn sách này, Tirole không chỉ nói chuyện hàn lâm mà ông muốn truyền tải đến người đọc rằng: kinh tế học không phải chỉ xoay quanh những con số khô khan hay biểu đồ phức tạp. Nó chính là công cụ để chúng ta trả lời câu hỏi: làm thế nào để xã hội phát triển công bằng, bền vững, và mọi người đều được hưởng lợi? Ông gọi đó là “lợi ích chung” – thứ mà cả cộng đồng cùng hướng tới, vượt lên trên lợi ích cá nhân hay nhóm nhỏ.

Để giúp người đọc hiểu rõ, Tirole đưa ra một tình huống có thể được gọi là một thí nghiệm tưởng tượng như sau: Bạn sắp được sinh ra trong một xã hội, nhưng không biết mình sẽ là ai: giàu hay nghèo, khỏe mạnh hay yếu thế, sống ở thành thị hay nông thôn. Bạn hoàn toàn bị che mắt bởi một “bức màn vô minh” (veil of ignorance). Trong tình huống đó, bạn sẽ muốn xã hội ấy được tổ chức thế nào để dù bạn rơi vào hoàn cảnh nào cũng có thể sống một cuộc đời xứng đáng? Đó chính là cách suy nghĩ về “lợi ích chung”. Từ góc nhìn này, Tirole dẫn người đọc đi qua nhiều vấn đề trọng yếu.