Đất nước Việt Nam qua các đời

Kể từ nước Âu Lạc là nhà nước đầu tiên của chúng ta xuất hiện trong lịch sử cho đến nhà Lý, lãnh thổ nước ta chỉ mới đến miền bắc Hoành Sơn và từ miền trung du sông Hồng, sông Mã và sông Lam trở xuống. Nhà Lý đã ổn định biên giới về phía đông bắc và mở bờ cõi vào miền nam đến sông Thạch Hãn. Nhà Trần bắt đầu kinh dinh miền tây bắc và miền tây Thanh Hóa, Nghệ An, và mở bờ cõi miền nam vào đến núi Hải Vân. Nhà Hồ tiếp tục phát triển vào đến Quảng Ngãi. Nhà Lê ổn định biên giới miền tây và mở mang thêm vào đến Bình Định. Nhà Nguyễn tiếp tục sự nghiệp của nhà Lê đã phát triển lãnh thổ vào đến Hà Tiên và Cà Mau, đồng thời đã bắt đầu kinh dinh miền cao nguyên phía tây. Nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê, hai họ Trịnh Nguyễn phân tranh đã khiến lãnh thổ nước ta bị chia xé làm hai trong khoảng hai thế kỷ rưỡi. Khởi nghĩa Tây Sơn đánh đổ cả họ Nguyễn, họ Trịnh với nhà Lê, lãnh thổ mới có điều kiện để thống nhất trở lại trong phạm vi rộng rãi hơn ở thời Lê sơ, từ Lạng Sơn đến Cà Mau.

“Đất nước Việt Nam qua các đời” là công trình nghiên cứu Địa lý học lịch sử nước ta qua các thời kỳ. Đây có thể coi là một bức tranh tổng quan về địa lý hành chính, cương vực của nhà nước từ buổi sơ khai cho đến quá trình mở mang lãnh thổ và bảo vệ biên giới.

Cuốn sách này tính đến nay được coi là có bốn phiên bản: Bản đầu tiên do Nxb. Khoa học xuất bản năm 1964 ; bản thứ hai là bản tiếng Hán do Chung Dân Nham dịch, Thương Vụ Ấn thư quán (nay là Nxb. Thương Vụ, Trung Quốc) xuất bản năm 1973 ; bản thứ ba do Nxb. Thuận Hóa xuất bản năm 1994, đến năm 1996 được in lại lần 2, nên được tính là một phiên bản; bản thứ tư do Nxb. Hồng Đức xuất bản năm 2016. Nay Omega+ tái bản dựa trên bản in đầu, có hiệu chỉnh những chỗ tồn nghi của bản gốc. Bản này có thể coi là bản đầy đủ nhất, tái bản có bổ sung sửa chữa tốt nhất kể từ bản 1994.